Opnieuw wierookschaarste

Gepubliceerd in NRC Handelsblad

Toen de drie koningen tweeduizend jaar geleden op 6 januari op kraambezoek gingen bij Jezus in de stal, en wierook voor hem meebrachten, was dat een luxeproduct, en dat wordt het volgens ecologen van de Universiteit Wageningen binnenkort weer. In het Britse wetenschappelijke tijdschrift Journal of Applied Ecology schrijven zij dat de wierookproductie de komende vijftien jaar halveert en op termijn wellicht volledig verdwijnt.Wierook wordt gemaakt van de aromatische hars die wordt afgetapt van Bosweliabomen. Deze bomen groeien in de Hoorn van Afrika en op het Arabisch schiereiland. Ecologen uit Wageningen voorspellen op basis van grootschalige veldstudies dat over een halve eeuw nog maar tien procent van het huidige aantal wierookbomen over is. Slecht nieuws voor pastoors en hippies, vooral ook omdat boskap, voor lokale landbouw of grootschalig voor sesam- of katoenproductie, in deze berekening niet eens is opgenomen.

Een onderzoeksteam onder leiding van Frans Bongers, hoogleraar in tropische bosbouw en ecologie, bestudeerde de groei, zaadproductie en sterfte van meer dan 6000 wierookbomen in het Noordwesten van Ethiopië. Het ging om dertien populaties van steeds twee hectare. Onderzoeker Frank Sterck: ,,Per jaar gaat ongeveer zeven procent van oude bomen tussen 70 en 120 jaar oud dood. Dat is een achterlijke hoge snelheid. Anderzijds groeien jonge zaailingen niet door.”

In de helft van de onderzochte populaties werd van bomen hars afgetapt. In 2006 wezen de Wageningse ecologen nog erop dat afgetapte bomen minder en kleinere zaden produceren. Sterck: ,,Recent onderzoek laat zien dat andere factoren belangrijker zijn: nieuwe bewoners van de Ethiopische laaglanden, vaak afkomstig uit de overbevolkte hooglanden, zijn niet vertrouwd met de traditionele zorg voor Bosweliabomen. Zij brengen meer grazers mee en stichten vuur ten behoeve van landbouw en veeteelt, waardoor kwetsbare kiemen van jonge aanplant verbranden. Ook de vraat van de langhoornkever doet de bomenpopulatie geen goed.”

De Wageningse universiteit beperkt zich niet tot onderzoek, maar geeft ook workshops aan lokale ondernemers, overlegt met lokale politici over het afsluiten van gebieden voor een periode van vijf tot tien jaar. Ook wijzen de onderzoekers Europese wierookimporteurs op het probleem.

De handel in wierook gaat duizenden jaren terug. Wierook wordt gebrand in katholieke en oosters-orthodoxe kerken, en wordt veel gebruikt in de parfumindustrie. In de regio van herkomst wordt de hars gebruikt bij dagelijkse koffieceremonies.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *