Hoer zoekt man

Gepubliceerd in onzeWereld

Poetsende prostituees zijn ook geschikt voor het huwelijk. In het Zambiaanse tv-programma Ready 4 Marriage III mogen sekswerkers zich als keukenprinses en huisvrouw bewijzen. In een afvalrace koken en wassen de vrouwen erop los. De kijker sms’t wie bij de beste huwelijkskandidaten hoort en nog langer in het programma mag blijven. De kandidaten met de minste stemmen, moeten het programma verlaten.‘De deelnemers van dit seizoen zijn niet zomaar vrouwen die willen trouwen, maar voormalige sekswerkers. Juist deze vrouwen willen wij een tweede kans geven, al vinden veel mensen dat ze die niet verdienen’, vertelt ‘Master’ Chimbala (31), presentator en producer van de Zambiaanse realityshow Ready 4 Marriage III, dat sinds half juli 2011 wordt uitgezonden.

Voor het derde seizoen heeft de producer het format van het in Zambia en daarbuiten veelbekeken tv-programma verder aangescherpt. Dit keer staat deelname alleen open voor ex-prostituees die een nieuw leven willen beginnen.

Wie meedoet aan Ready 4 Marriage III, onderwerpt zich aan de vraag: ben ik klaar voor het huwelijk, en doet mee aan wedstrijdjes koken, wassen en poetsen. Ook moeten kandidaten allerlei vragen over hun persoonlijk leven beantwoorden. Sommigen proberen op tv verbroken familiebanden weer aan te halen. Anderen bezoeken met draaiende camera oud-collega’s die nog altijd langs de kant van de weg tippelen. Het publiek sms’t wie aan de wedstrijd mag blijven meedoen en wie het programma moet verlaten. Mannen reageren massaal op het programma, soms zelfs met huwelijksaanzoeken. Presentator Chimbala leest hun boodschappen soms voor in het programma, maar de mannen zelf verschijnen meestal niet in de show.

Chimbala: ‘Vrouwen die rijp zijn voor het huwelijk, kennen doorgaans hun verantwoordelijkheden. Ze kunnen leidinggeven, handig met geld omgaan en goed voor hun gezin zorgen. Maar sekswerkers hebben grote moeite om zo’n fatsoenlijk leven te leiden. Hun moeilijkheden worden niet erkend, en ze worden niet politiek vertegenwoordigd, terwijl ze nauwelijks op een andere manier geld kunnen verdienen. Hun deelname aan dit programma levert uniek drama op.’

Volgens Chimbala stelt Ready 4 Marriage III de ‘eroderende moraal’ in Zambia ter discussie. Het staat voor hem vast dat de zeden in Zambia verslechteren. ‘Een jaar of twintig geleden was kinderprostitutie hier ondenkbaar. Maar tegenwoordig zijn er zelfs kinderen van een jaar of elf die hun lichaam te koop aanbieden.’ De presentator denkt dat dit komt doordat mensen geen tijd meer hebben voor hun kinderen, omdat ze moeten werken. Volgens UNICEF neemt kinderprostitutie inderdaad toe, op steeds jongere leeftijden. De oorzaken wordt onder meer gezocht in armoede, migratie en de trek naar de stad, uit elkaar vallende families en sociale waarden. Daarnaast noemt UNICEF de dubbele standaard in morele waarden voor mannen en vrouwen.

Sugar daddy’s

Volgens de presentator zijn weinig jonge vrouwen in Zambia economisch onafhankelijk. ‘Veel alleenstaande moeders hebben seksuele relaties met meerdere mannen die hen in ruil daarvoor financieel helpen. Vaak houdt dat in dat de vrouwen er een lossere seksuele moraal op moeten nahouden. En ja, dat komt dan min of meer neer op prostitutie. Hetzelfde geldt voor tieners die van oudere mannen, de zogeheten sugar daddy’s, kleding, mobieltjes en andere extraatjes krijgen, in ruil voor seks.’ Het is moeilijk om aan betrouwbare cijfers over prostitutie te komen, ook al omdat niet iedereen dezelfde definities hanteert, vertelt Chimbala. ‘Misschien zoekt die vrouw die meerdere relaties heeft, gewoon emotionele steun en seksuele bevrediging. Maar door de buitenwereld wordt zo iemand al gauw voor hoer uitgemaakt. In ons programma richten wij ons specifiek op vrouwen die in de straatprostitutie werkten,’

Het kostte de producer geen enkele moeite die vrouwen te vinden. Integendeel, binnen vijf dagen tijd meldden zich meer dan duizend kandidaten voor Ready 4 Marriage. Achttien van hen kwamen daadwerkelijk in het programma. Zij maken zich misschien kwetsbaar door in de openbaarheid te treden, maar de voordelen van meedoen wegen daar tegenop: de kandidaat die de meeste stemmen krijgt, wint negenduizend dollar. En mocht ze na het programma inderdaad een huwelijkskandidaat vinden en trouwen, dan krijgt ze een eventuele bruiloft vergoed tot een maximum van achttienduizend dollar.

Ook de afvallers winnen. De producer van het programma regelt voor ieder van hen ander werk. Ze krijgen trainingen om aan hun persoonlijkheid te werken, een individuele therapie of een beroepsopleiding, bijvoorbeeld een computercursus of een cursus voor beginnende ondernemers. Alle kandidaten krijgen bovendien een beginkapitaal om een kleine onderneming op te zetten en, met steun van deskundigen bij ngo’s, een training over de behandeling van tuberculose en hiv/aids. Wie wordt weggestemd, mag tot het einde van de programmareeks in het verblijf voor de kandidaten in de hoofdstad Lusaka wonen. Bang zijn dat hun privacy daar wordt geschonden, hoeven ze niet te zijn, want in het deelnemershuis draaien de camera’s niet permanent zoals bij Big Brother.

Macht

Ready 4 Marriage wordt sinds 2007 uitgezonden door de Zambiaanse zenders MUVI TV en Africa Unite TV. Omdat het programma ook via de satelliet te zien is en ook lokale zenders het programma doorgeven, is het in veel Afrikaanse landen te zien en stromen op de programmawebsite reacties uit heel Afrika binnen, onder meer uit Nigeria en Kameroen. Volgens Chimbala kijken zeventig miljoen Afrikanen naar Ready 4 Marriage, een succes dat Chimbala als volgt verklaart: ‘Het ging om het eerste Zambiaanse realityprogramma over het huwelijk waarbij het publiek met smsjes op kandidaten mag stemmen. Dat geeft de kijker een gevoel van macht.’

Hoe kijkers die macht uitoefenen is soms raadselachtig. Zo bleek deelneemster Jane te hebben gelogen: ze had verteld dat ze twee jaar geleden was gescheiden, maar toen haar (ex?) man voor de camera verhaal kwam halen in de studio, bleek de scheiding nog maar zes weken vóór het programma te hebben plaats gevonden. Het publiek besloot Jane een tweede kans te geven en stemde zo vaak op haar dat zij in het programma mocht blijven. In tegenstelling tot deelneemster nummer 9, Esther Phiri, die wel werd weggestemd, al bleek uit haar huishoudelijke vaardigheden dat ze helemaal klaar is voor het huwelijk. Maar ook al gaat zij binnenkort trouwen, zij loopt dus de ‘bruiloftsbonus’ van achttienduizend dollar mis.

Ready 4 Marriage III heeft als ambitie bij te dragen aan de emancipatie van sekswerkers, claimt presentator Chimbala. Het programma, vindt hij, zwengelt de discussie aan over morele waarden en maakt ook taboe-onderwerpen als hiv en aids bespreekbaar. Met mededogen praat de presentator over de kandidaten die door omstandigheden gedwongen waren zich te prostitueren. ‘De moeder van kandidate nummer negen heeft aids. Zij wist dat haar dochter in de prostitutie zat, want alleen op die manier kon de dochter haar moeder onderhouden. Ziek als ze was kon moeder niet anders dan instemmen met deze situatie, vertelde de vrouw huilend voor de camera. Dat was een heel emotioneel moment. Aan de andere kant maken we ook veel blije momenten mee. Onlangs hebben we certificaten uitgereikt voor de trainingen over de behandeling van tuberculose en hiv/aids die kandidaten hebben gevolgd. Een van de kandidates zei: “Ik hield er rekening mee dat het enige certificaat dat ik ooit zou krijgen, mijn overlijdensakte zou zijn.” Je had haar trotse gezicht moeten zien toen ze haar diploma kreeg.’

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *